Flexibel differentiëren tijdens de rekenles

Je bent hier: Home / Over Cedin / Nieuws en achtergrond / Flexibel differentiëren tijdens de rekenles

Achtergrond

Flexibel differentiëren tijdens de rekenles

Om 9.00 uur begint de rekenles van meester Mark. Hij vraagt alle kinderen het lesboek open te slaan op bladzijde 43. Vervolgens vertelt hij Samira, Rick en Lynn (sterke rekenaars) dat zij alvast naar de gang mogen gaan om met de les te beginnen. Als ze iets niet snappen, moeten ze eerst elkaar helpen. Na een instructie over het nieuwe rekendoel geeft meester Mark aan dat de kinderen 30 minuten zelfstandig aan het werk gaan. Vervolgens roept hij Eva en Timo (zwakke rekenaars) bij hem aan tafel voor verlengde instructie.

Tijdens de 15 minuten die volgen, zit Eva voor zich uit te staren. Als ze na de instructie zelf een paar sommen mag maken blijkt dat ze de sommen na de klassikale instructie al begreep. Meester Mark loopt nog even door de klas en sluit de les dan af. Hij vraagt de sterke rekenaars om terug te komen en te laten zien hoeveel sommen ze goed hebben gemaakt. Rick heeft bijna alle sommen verkeerd uitgerekend. Tijd om nu nog uitleg te geven heeft meester Mark niet, dus hij vraagt Rick om die middag nog even met hem naar de sommen te kijken.

Hoe pak je dit aan met formatief werken?

Dit is een rekenles die je op veel scholen tegenkomt, waarin leerlingen zoals Rick en Eva veel effectieve leertijd verliezen. Rick heeft het verloren, omdat hij 30 minuten heeft zitten puzzelen met rekensommen die hij niet begrijpt en pas ’s middags hulp krijgt. Eva heeft minstens een kwartier niet kunnen oefenen met het doel, omdat ze bij de verlengde instructie moest aanschuiven terwijl ze de sommen allang begreep. Ondanks dat meester Mark een poging heeft gedaan om te differentiëren door te werken met niveaugroepjes, is het onderwijs hier duidelijk niet goed afgestemd op de behoeften van de kinderen. Flexibele differentiatie tijdens de les was hier op zijn plaats geweest. Maar hoe doe je dat?

Kies een doel voor de les

Bij flexibel differentiëren staat de formatieve cyclus centraal. In een situatie zoals zojuist beschreven is het verstandig om een doel te kiezen voor de les en na te gaan of het een nieuw doel betreft. Mocht het doel nieuw zijn, dan is de klassikale instructie voor vrijwel ieder kind de moeite waard. Vervolgens is het nodig om te bedenken hoe je tijdens de les het doel eenvoudiger of complexer kunt maken, zodat je kunt differentiëren.

Laat kinderen hun beheersingsniveau tonen

Om de lesstofbeheersing van de kinderen goed te kunnen observeren, moeten de vragen en opdrachten zo vorm gegeven worden dat de kinderen hun beheersingsniveau kunnen tonen. Denk hierbij goed na over wat je precies wilt zien of horen. Bij contextopgaven wordt er bijvoorbeeld vaak naar het antwoord en de rekenhandeling gekeken, maar vergeet men te controleren of het de leerlingen lukt om de context te vertalen naar een som.

Stem je instrusctie af

Zodra je goed in beeld hebt waar de moeilijkheden zitten, wordt het afstemmen van de gepaste hulp een stuk eenvoudiger. Mocht een kind bijvoorbeeld moeite hebben om bij contextsommen het verhaal te vertalen naar een som, dan hoef je minder te focussen op de rekenhandeling, maar des te meer op het herkennen van bijvoorbeeld ‘signaalwoorden’ (samen, verschil, totaal enzovoort) in het verhaal om zo tot een som te komen.

Check of het doel gehaald is

Aan het einde van de les is het nodig om met de kinderen te evalueren of het rekendoel behaald is. Daarbij is het goed om te focussen op hoe ver een ieder is gekomen (bijvoorbeeld ‘Ik kan de som goed uitrekenen, maar vind het nog wel lastigom signaalwoorden in het verhaal te herkennen’) en gelijk te bespreken hoe het doel alsnog behaald kan worden. Deze informatie zou je kunnen gebruiken om kinderen bij een volgende les de instructie over te laten slaan of bij de verlengde instructie te betrekken!

Tip

Om er achter te komen in hoeverre de kinderen het rekendoel begrijpen en beheersen kun je gebruik maken van de Vertaalcirkel. De Vertaalcirkel biedt de kinderen de mogelijkheid om actief met de stof bezig te gaan en geeft jou de tijd om een grote hoeveelheid rijke informatie in je op te nemen die je kunt gebruiken om het onderwijs af te stemmen op de behoeften van de kinderen.

Meer weten over formatief werken?

Neem contact op met Marian van den Berg

Begeleiding en scholing
Analyseren van opbrengsten
(Incompany cursus)
Rekendidactiek in de onderbouw
(Incompany cursus)
Doelgerichte, effectieve rekeninstructie
(Incompany cursus)
Neem contact op

Heb je vragen over de dienstverlening van Cedin? Stuur ons een bericht en we nemen zo spoedig mogelijk contact met je op.

Start met typen en druk op enter om te zoeken..