Hoe leer je een vreemde taal aan leerlingen met speciale behoeften?

Je bent hier: Home / Over Cedin / Nieuws en achtergrond / Hoe leer je een vreemde taal aan leerlingen met speciale behoeften?

Achtergrond

Hoe leer je een vreemde taal aan leerlingen met speciale behoeften?

Dealing with special needs: welke onderwijsbehoeften hebben allochtone, taalzwakke, dyslectische én hoogbegaafde kinderen als het gaat om meertalig onderwijs? Tijdens de Inspiration Meeting gaf ik antwoord op deze vraag.

De Inspiration Meeting

Samen met The English Factory organiseerde ik op 8 januari (namens Cedin) de Inspiration Meeting VVTO-Engels*. Voor de workshop ‘Dealing with special Needs’ ging ik op zoek naar informatie. Wat zegt de literatuur eigenlijk over de onderwijsbehoeften van allochtone, taalzwakke, dyslectische én hoogbegaafde kinderen als het gaat om het leren van een vreemde taal?

Ik hoopte bevestigd te krijgen dat een differentiatiemodel, zoals bij lezen en rekenen wordt gehanteerd, niet nodig is voor de les Engels. Hoewel ik vind dat kinderen absoluut goed moeten worden voorbereid op het VO en dat de leerkracht moet weten wat hij/zij wanneer aanbiedt, is mijn mening toch ook dat het hier om basisonderwijs gaat.

Omgaan met speciale onderwijsbehoeften

De kerndoelen geven duidelijk aan dat het bij het Engelse onderwijs vooral gaat om spreken en luisteren. Dat leer je het beste door middel van interactie. Interactie tussen leerkracht en de groep, maar ook tussen leerlingen onderling. Door naar iets te kijken, te luisteren en erover na te praten of het na te spelen! Daar kan toch iedereen aan meedoen, zou ik denken. In het dagelijkse leven komen ook gesprekken voor waar de gesprekspartners niet altijd hetzelfde taal- en denkniveau hebben. En natuurlijk is een gesprek op dezelfde golflengte op zijn tijd ook fijn, maar hé dat is toch te regelen binnen interactieve en coöperatieve activiteiten!

Doeltaal is voertaal

Ik was dan ook blij met de informatie die ik vond. Allochtone, taalzwakke en dyslectische kinderen hebben grotendeels behoefte aan hetzelfde: vroeg beginnen (even daargelaten of dat in groep 1 of in groep 3 is), de taal context gebonden horen en ‘doeltaal is voertaal’. Het Engels wordt dus via het Engels geleerd en niet via het Nederlands. Dit laatste is met name belangrijk voor de allochtone kinderen.

Uitdagendere vragen en goede feedback

Hoogbegaafde kinderen zoeken hun eigen plafond in contextrijke, interactieve situaties, vertelt mijn collega en specialist hoogbegaafdheid, Sherrill Woldberg. Deze kinderen zullen vanuit zichzelf bijvoorbeeld langere antwoorden geven en andere woorden gebruiken dan hun klasgenoten. De leerkracht zal er rekening mee moeten houden dat hij/zij deze kinderen uitdagendere vragen stelt en goede feedback geeft. Toch hebben deze kinderen in de kern ook een setting nodig waarin de taal vooral wordt gebruikt en toegepast.

Een hele geruststelling dus: voor het grootse en belangrijkste deel zal elk kind in het basisprogramma zijn ei kwijt kunnen en worden voorzien in zijn behoeften, mits dat basisprogramma voldoende interactie bevat. De les Engels kan een gezellig gezamenlijk taalfeestje zijn!

Hoe en wanneer inspelen op deze verschillende behoeften?

Het advies is om minimaal 60 minuten Engels in te roosteren, minder heeft zo weinig effect dat je het net zo goed achterwege kan laten. De bestaande  methoden nemen in de regel zo’n 45 tot 50 minuten in beslag. Plan daarom per week een extra moment Engels in van 15 tot 30 minuten. In die tijd kan iedereen aan verschillende taken werken.

Overgang naar het voortgezet onderwijs

Kinderen die naar verwachting uitstromen naar het VMBO kunnen woord- en taalspelletjes doen en kijk-/luisteractiviteiten met als doel inoefenen en herhalen. Hiervoor hebben ze de leerkracht niet nodig. HAVO/VWO- kinderen kunnen in die tijd een instructie krijgen t.a.v. grammatica, spellingsregels en het lezen oefenen. Wanneer de methode dat onvoldoende aanbiedt, zijn daarvoor voldoende additionele materialen te vinden.

Natuurlijk zijn er meer details te noemen over leuke, speelse oefenactiviteiten, of over het vullen van de rugzak van specifiek dyslectische kinderen die naar hogere VO-vormen doorstromen. Ook is er wel wat concreets te zeggen over de kenmerken van taken die hoogbegaafden zullen uitdagen. Maar de kern is: het kan wel, de Engelse les leuk houden!

P.S. Kijk voor differentiatie-inspiratie ook eens het filmpje op leraar24 en zie hoe deze leerkracht binnen de klassikale les (spreken/luisteren) differentieert naar niveau. Ga naar het filmpje >>

Begeleiding en scholing
Peuters met een ontwikkelingsvoorsprong
(Incompany cursus)
Nieuwkomers en goed taalonderwijs
(Incompany cursus)
Differentiëren bij Engels voor begaafde leerlingen
(Incompany cursus)
Gerelateerd aanbod
Neem contact op

Heb je vragen over de dienstverlening van Cedin? Stuur ons een bericht en we nemen zo spoedig mogelijk contact met je op.

Start met typen en druk op enter om te zoeken..