Pesten herkennen en samen aanpakken

Je bent hier: Home / Over Cedin / Nieuws en achtergrond / Stop pesten met de steungroepaanpak

Achtergrond

Pesten herkennen en samen aanpakken

Wees een held met elkaar

De signalen* dat een kind gepest wordt zijn vaak onduidelijk of zelfs helemaal onzichtbaar.  Hoe kan dat? Pesten gaat vaak in het geniep. Gepeste kinderen kunnen zich schamen  en willen vooral hun ouders niet ongelukkig maken, waardoor ze het voor zich houden. Ook kunnen ze bang zijn voor de goedbedoelde maar vaak verkeerde reactie van ouders en/of leerkrachten. Die willen natuurlijk het pesten  aanpakken en de daders erop stevig op aanspreken. Dat kan echter een averechts effect hebben: de gepeste krijgt wellicht de schuld en het pesten kan ‘ondergronds’ erger worden.

Pesten voorkomen

Als je geen duidelijke signalen van pesten hebt, kun je er toch voor zorgen dat je wèl actief werkt aan het tegen gaan van pesten en het voorkomen ervan door:

  • te volgen hoe ieder kind zich voelt in de groep, door individuele gesprekjes met kinderen, groepsgesprekken, vragenlijstjes over het kinderen zich voelen en informatie op te vragen bij bijvoorbeeld ouders.
  • kinderen leren meer verantwoordelijkheid voor elkaar te nemen en het samen opmerken van onveilige situaties en hier over te praten.
  • ieder mogelijk signaal van pesten serieus nemen en actief daar wat aan gaan doen. Zie ook verderop in dit artikel.

Wees een held, met elkaar

Pesten heeft te maken met posities in groepen. Uit onderzoek is gebleken dat pesters populairder kunnen worden in een groep. In een groep met een negatieve groepsdynamiek kan dat de reden zijn om te gaan pesten. De leerlingen in zo’n groep kunnen als norm hebben dat pesten cool is. Dáár moet dan iets aan veranderen en daarom is het belangrijk om met de hele groep aan de slag te gaan.

Het moet de nieuwe groepsnorm worden dat iedereen meetelt, elkaar helpt en dat het juist cool is om voor elkaar op te komen. Dat kan alleen als de leerkracht de kinderen hierin steunt, dat is een grote voorwaarde.  Kinderen kunnen alleen ‘helden’ worden als de leerkrachten ook helden zijn en hen helpen deze verantwoordelijkheid te nemen. De school zal de signalen van kinderen en ouders altijd serieus moeten nemen en de norm uitdragen dat zij willen dat iedereen met plezier naar school gaat. Het is ook van belang de ouders te betrekken bij het versterken van deze positieve groepssfeer door hen te informeren over hoe school werkt aan het voorkomen van pesten.

Een actieve rol van de leerkracht

De groep moet een veilige omgeving zijn waar iedereen zich prettig voelt. Hoe kun je daar als leerkracht actief aan werken? Door regelmatig -preventief- met elkaar te praten over ‘hoe gaan we met elkaar om’ en ‘hoe zorgen we ervoor dat iedereen zich fijn voelt in onze klas’. Zo werk je actief aan een positieve groepsnorm en maak je kinderen medeverantwoordelijk om die positieve groepssfeer te versterken. Zo kun je pesten voorkomen of, àls het zich voordoet, er met elkaar aan werken dat het stopt. Het praten met de groep en met kinderen vraagt wat van de vaardigheden en de houding van de leerkracht. Het lijkt soms gemakkelijker dan het is.

Pesten oplossen met de steungroep-aanpak

Is er al langer sprake van een onveilige sfeer, dan zijn er verschillende mogelijkheden om hier mee aan de slag te gaan. Eén voorbeeld is het werken met een steungroep-aanpak. Uitgangspunt van de steungroep-aanpak is dat pesten een groepsprobleem is en dat je de groep nodig hebt om dit op te lossen. In dit artikel wordt uitgebreid stilgestaan bij de steungroep-aanpak.

De steungroep-aanpak vraagt specifieke gesprekstechnieken, waar je in geschoold moet zijn. Bij voorkeur heeft iedere school iemand in dienst die hiervoor beschikbaar is (bijvoorbeeld de coördinator sociale veiligheid). Er kan ook hulp ingeschakeld worden door een expert van Cedin en/of een lid van het Consultatieteam pesten Groningen.

Tevens begeleidt Cedin scholen bij de invoering van KiVa: een succesvol schoolbreed programma dat bewezen effectief is bij het voorkomen en oplossen van pesten. KiVa is gebruiksvriendelijk en heeft concrete materialen voor leerkrachten, leerlingen en ouders. Hier lees je meer over KiVa.

*Neem signalen van pesten serieus!

Pesten kan langdurige en desastreuze gevolgen hebben. Het is daarom erg belangrijk dat leerkrachten signalen van ouders uiterst serieus nemen en niet onderschatten. In dit artikel staan de signalen op een rij.

 

Verder lezen?

Lees hier meer over het Consultatieteam pesten

Lees hier meer over Sociale veiligheid en ondersteuning bij pesten

Begeleiding en scholing
Partnerschap bij pestsituaties (Incompany cursus)
Pesten aangepakt (Incompany cursus)
Communiceren met ouders (Incompany cursus)
Neem contact op

Heb je vragen over de dienstverlening van Cedin? Stuur ons een bericht en we nemen zo spoedig mogelijk contact met je op.

Start met typen en druk op enter om te zoeken..